Santorini Parkour 2011 – Η Τέχνη της Φυγής

Parkour (“παρ-κούρ” στα αγγλικά και “παγ-κούγ” στα γαλλικά), γνωστό και ως Η Τέχνη της Φυγής, είναι μια γαλλικής καταγωγής μη-ανταγωνιστική σωματική και πνευματική τέχνη που έχει ως στόχο την ταχύτατη και βέλτιστη δυνατή μετακίνηση από οποιοδήποτε σημείο του χώρου Α σε διαφορετικό σημείο Β, χρησιμοποιώντας μόνο τις ανθρώπινες σωματικές ικανότητες. Οι μαθητές του Parkour ονομάζονται traceurs και οι μαθήτριες traceuses.

Στη Σαντορίνη διοργανώθηκε το Σάββατο, το 5ο «Red Bull Art of Motion» για το 2011, όπου μερικοί από τους καλύτερους traucer του κόσμου έκαναν parkour σε μια φανταστική διαδρομή, με πραγματικά κτίρια για εμπόδια, που εντυπωσίασε τους αθλητές.

Θαυμάσια εμπειρία για το πλήθος κόσμου που βρέθηκαν στα σοκάκια του νησιού απολαμβάνοντας εξαιρετικό θέαμα και προσπάθειες που έκοβαν την ανάσα.

Στόχος του Parkour είναι ουσιαστικά η υπερπήδηση εμποδίων, φυσικών και τεχνητών, όπου ως εμπόδια μπορούν να θεωρηθούν τα πάντα, από βράχοι, ποτάμια, ή κλαδιά μέχρι τοίχοι, πεζούλια, ή κάγκελα. Ένας traceur καλλιεργεί την ικανότητα να εντοπίζει εναλλακτικούς τρόπους κίνησης και πορείας, τους οποίους ενδέχεται να χρησιμοποιήσει τόσο στην καθημερινή του ζωή, όσο και σε καταστάσεις εκτάκτων αναγκών. Γι’αυτό το λόγο η κατηγοριοποίηση του Parkour ως δραστηριότητα είναι δύσκολη, αφού κάποιοι το θεωρούν extreme άθλημα ενώ κάποιοι πολεμική τέχνη. Πολλοί, ωστόσο, είναι ευχαριστημένοι με το να τοποθετούν το Parkour στη δική του κατηγορία: “Το Parkour είναι Parkour.”

 Ρίζες

Το Parkour καθιερώθηκε από το David Belle (Νταβίντ Μπελ) τη δεκαετία του ’80, και ως γενέτειρά του θεωρείται η Lisses, ένα προάστιο του Παρισίου της Γαλλίας. Εμπνευστής του Parkour, ωστόσο, είναι ο Βιετναμέζικης καταγωγής Raymond Belle, στρατιώτης, πυροσβέστης, μαθητής της Méthode Naturelle, και πατέρας και μέντορας του David Belle. Ο όρος Parkour προκύπτει από το Parcours du Combattant, ένα είδος στρατιωτικού αγωνίσματος δρόμου μετ’εμποδίων. Ο Hubert Koundé, φίλος του David Belle, είχε την ιδέα να δανειστούν τη λέξη parcours (που σημαίνει διαδρομή), να αντικαταστήσουν το γράμμα “c” με “k” για να υποδηλώνει μαχητικότητα, και να αφαιρέσουν το άηχο “s”, γιατί ήταν αντίθετο με τη φιλοσοφία του Parkour περί ελάχιστης κατανάλωσης ενέργειας.

 Φιλοσοφία

Ένα μεγάλο μέρος του Parkour χαρακτηρίζεται από το ρητό “être et durer” που μεταφράζεται κυριολεκτικά σε “είναι και διαρκείν”. Αυτό σημαίνει ότι η κίνηση ενός traceur δεν πρέπει να είναι αποτελεσματική μόνο ως προς τον άμεσο στόχο του, δηλαδή τη μεταφορά από το Α στο Β, αλλά και ως προς τη “διάρκεια ζωής” του traceur. Η εξάσκηση πρέπει να τελείται έτσι, ώστε να μην υπάρχουν τραυματισμοί και καταπόνηση του σώματος, κυρίως των αρθρώσεων. Ένα άλλο μέρος του Parkour χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη της ικανότητας να βρίσκει κανείς (εναλλακτικές) λύσεις στα προβλήματα και τα εμπόδια της καθημερινής του ζωής. Συγκεκριμένα, ο Andi Kalteis, αυστριακός traceur με εκτεταμένη εμπειρία, δηλώνει στο ντοκυμανταίρ Parkour Journeys:

“Όταν αρχίσεις να κινείσαι με το δικό σου προσωπικό τρόπο, τότε θα συνειδητοποιήσεις πώς το Parkour αλλάζει και άλλα πράγματα στη ζωή σου. Και βλέπεις ότι προσεγγίζεις προβλήματα – για παράδειγμα, στη δουλειά σου – διαφορετικά, επειδή έχεις εξασκηθεί στο να υπερπηδάς εμπόδια με το βέλτιστο τρόπο. [...] Αυτό σε κάποιους έρχεται νωρίς, σε κάποιους έρχεται αργά. [...] Πλέον, δε λέω ‘κάνω Parkour’, αλλά ‘ζω Parkour’, γιατί η φιλοσοφία του έχει γίνει ζωή μου, ο τρόπος με τον οποίο κάνω τα πάντα.”

Άλλοι μιλούν για την ικανότητα κίνησης χωρίς σκέψη. Όπως ένας άνθρωπος περπατά ή οδηγεί χωρίς να σκέφτεται τις κινήσεις του μία-μία, ένας traceur μπορεί να μάθει να υπερπηδά εμπόδια χρησιμοποιώντας μόνο το υποσυνείδητό του. Κάποιοι ονομάζουν αυτή την κατάσταση “flow” (“ροή”), σύμφωνα με τη θεωρία του καθηγητή Ψυχολογίας Mihaly Csikszentmihalyi, αν και η χρήση του όρου αυτού αποδοκιμάζεται από αρκετούς, επειδή τη βρίσκουν κακόγουστη.^[3] Τέλος, σημειώνεται ότι το Parkour αποτελεί μια ευγενή δραστηριότητα που πρεσβεύει την αλληλεγγύη, την έλλειψη ανταγωνισμού, τον αλτρουϊσμό, το σεβασμό της ξένης ιδιοκτησίας και το νόμου γενικότερα, ανάμεσα σε πολλές άλλες αρετές.

 Ορολογία Τεχνικών

Η κίνηση του Parkour είναι πολυσύνθετη, αλλά στηρίζεται σε κάποιες θεμελιώδεις κινήσεις ή κατηγορίες κινήσεων, από τις οποίες πηγάζονται όλες οι δευτερεύουσες. Αυτές είναι οι παρακάτω:

• Franchissement (Διασταύρωση): Πέρασμα ανάμεσα από δύο εμπόδια, συνήθως οριζόντια.
• Lâché (Απελευθέρωση): Απελευθέρωση των χεριών από (οριζόντιο) εμπόδιο, είτε για να πιαστεί ο traceur από κάποιο άλλο είτε για να προσγειωθεί στο έδαφος.
• Passe Muraille (Υπερπήδηση Τοίχου): Σκαρφάλωμα και ανάβαση ή υπερπήδηση ενός τοίχου.
• Passement (Πέρασμα): Πέρασμα πάνω από εμπόδιο, συνήθως με τη βοήθεια των χεριών.
• Planche (Ανάβαση): Ανάβαση οριζοντίου εμποδίου με τη χρήση των χεριών μόνο.
• Roulade (Κυβίστηση): Κυβίστηση, η οποία χρησιμοποιείται για τη διατήρηση της οριζόντιας διανυσματικής ταχύτητας μετά από διαγώνια προσγείωση.
• Saut des Bras (Άλμα Χειρών): Άλμα όπου ο traceur πιάνεται από κάποιο (οριζόντιο) εμπόδιο, συνήθως την κορυφή ενός τοίχου, με τα πόδια ενάντια σε αυτό.
• Saut de Détente (Χαλαρό Άλμα): Άλμα απόστασης.
• Saut de Fond (Πτώση): Άλμα από υψηλότερο επίπεδο προς χαμηλότερο επίπεδο.
• Saut de Précision (Άλμα Ακρίβειας): Άλμα προς συγκεκριμένο σημείο, όπου ο traceur πρέπει να διατηρήσει την ισορροπία του μετά την προσγείωση.
• Tic-Tac (Τικ-Τακ): Άλμα όπου ένα αντικείμενο λειτουργεί ως πάτημα για την υπερπήδηση εμποδίου ή κάλυψη απόστασης.

Στην κατηγορία Passement ανήκουν αρκετές τεχνικές, όπως το Saut du Chat (Αλμα του Γάτου), Passement Rapide (Ταχύ Πέρασμα), Passement Reverse (Ανάποδο Πέρασμα), Demi Tour (Μισή Τροχιά), ανάμεσα σε άλλες.

 Κίνδυνοι

Το πόσο επικίνδυνο είναι εξαρτάται κατά μέγιστο βαθμό άμεσα από τον ίδιο τον traceur. Αν προχωρεί κανείς υπομονετικά, μεθοδικά, και πειθαρχημένα, οι πιθανότητες ατυχήματος μειώνονται δραματικά. Οι μικροτραυματισμοί στο Parkour (μελανιές, γρατσουνιές, γδαρσίματα, κτλ) είναι εξαιρετικά συχνοί, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το αν τραυματιστείς εξαρτάται κυρίως από εσένα τον ίδιο, όχι από το αν σε κλαδέψει ένας αμυντικός με υπερβάλλοντα ζήλο. Ο λόγος που πολλοί νέοι τραυματίζονται συχνά είναι προφανείς. Βιάζονται υπερβολικά να βελτιωθούν, και καταλήγουν με ένα σωρό τραυματισμούς: από σπασμένα χέρια ή δόντια, μέχρι μόνιμες ζημιές στις αρθρώσεις. Φυσικά, όλοι θα πέσουν κάποια στιγμή. Αυτό είναι βέβαιο. Γι’αυτό οι traceurs, εξασκούνται και στα rolls, ώστε να ελαχιστοποιούν τη ζημιά των πτώσεών τους.

Ανταγωνισμός

Ένα χαρακτηριστικό του Parkour αποτελεί η πλήρης απουσία ανταγωνισμού. Αυτό συμβαίνει για διάφορους λόγους. Πρώτα απ’όλα, το Parkour έχει δανειστεί ένα σημαντικό μέρος της φιλοσοφίας της Ανατολικής Ασίας και συγκεκριμένα του Bushido, και συνεπώς φέρει τη νοοτροπία της αυτο-πειθαρχίας και της αυτο-βελτίωσης, όπου το άτομο μαθαίνει πράγματα για τον εαυτό του, όχι για τους άλλους. Δεύτερον, επειδή το Parkour είναι δυνητικά επικίνδυνο και συχνά οι άνθρωποι υποκύπτουν στους πειρασμούς που τους παρουσιάζονται, ο ανταγωνισμός ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερτίμηση του εαυτού ή υποτίμηση των εμποδίων, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος τραυματισμών, τόσο βραχυπρόθεσμων όσο και μακροπρόθεσμων. Επίσης, ο ανταγωνισμός – και πιο συγκεκριμένα, ο πρωταθλητισμός – έχει στο παρελθόν προκαλέσει τη φθορά διαφόρων άλλων σωματικών τεχνών, όπως οι πολεμικές τέχνες, οπότε η κοινότητα του Parkour ανησυχεί μήπως το Parkour βαδίσει στο ίδιο μονοπάτι. Οι δύο κύριες κοινότητες που προωθούν τον ανταγωνισμό στο Parkour είναι η Urban Freeflow (UF) και η American Parkour (APK) με επικεφαλής τους Paul “EZ” Corkery και Mark “M2″ Toorock αντίστοιχα, και επειδή συνεχώς πληθαίνουν τα άτομα που υποστηρίζουν τον ανταγωνισμό λόγω οικονομικών συμφερόντων, η διεθνής κοινότητα του Parkour ξεκίνησε την 1η Μαΐου 2007 μια εκστρατεία κατά του ανταγωνισμού στο Parkour, η οποία αποκαλείται “Keeping Parkour Rivalry-Free” (“Διατηρώντας το Parkour Χωρίς Ανταγωνισμό”).

 Parkour.NET

Το Parkour.NET άνοιξε το 2001 από το Jerome Lebret, ως δίκτυο επικοινωνίας μεταξύ των μελών της διεθνούς κοινότητας του Parkour. Αποτέλεσε πρότυπο σωστής εκπροσώπησης του Parkour καθ’όλη τη διάρκεια ζωής του, μέχρι που έκλεισε στις 13 Ιουνίου 2008, λόγω νομικής απειλής από τον αδερφό του David Belle, Jean-Francois, προκαλώντας έντονη αντίδραση και αποξένωση ανάμεσα στον David Belle και την κοινότητα.

Ορίζοντας το Parkour

Επειδή το Parkour είναι μια σχετικά νέα τέχνη, υπάρχουν αρκετές συζητήσεις εντός της διεθνούς κοινότητας πάνω στον ορισμό του τι είναι και τι δεν είναι Parkour. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το αν η κολύμβηση είναι μέρος του Parkour. Η μια πλευρά υποστηρίζει ότι το νερό μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην πορεία ενός traceur, ενώ η άλλη υποστηρίζει ότι το Parkour πρέπει να περιορίζεται στη στεριά. Ωστόσο, επειδή η φιλοσοφία του Parkour έχει αρκετές ομοιότητες με αυτή του Jeet Kune Do, πολλοί παραπέμπουν στα λόγια του Bruce Lee: “Αν κάποιοι αρχίσουν να λένε ότι το Jeet Kune Do είναι διαφορετικό από ένα ή το άλλο, τότε ας ξεχαστεί το όνομα Jeet Kune Do, γιατί δεν είναι τίποτε άλλο παρά αυτό, ένα όνομα. Σας παρακαλώ να μην το κάνετε θέμα.” Με αυτό εννοούν ότι η υπερβολική αναζήτηση και η κατηγοριοποίηση όλων των δραστηριοτήτων ως Parkour ή μη-Parkour αποτελούν σπατάλη ενέργειας και χρόνου, που – όπως χαριτολογούν μέλη της κοινότητας – θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για προπόνηση.