“Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο” – Μαρσέλ Προύστ

Η μόνη μου παρηγοριά, όταν ανέβαινα να πλαγιάσω, ήταν πως η μαμά θαρχόταν να με φιλήσει όταν θα βρισκόμουν στο κρεβάτι μου. Αυτό το καληνύχτισμα όμως βαστούσε τόσο λίγο, εκείνη ξανακατέβαινε τόσο γρήγορα, ώστε η στιγμή που την άκουγα ν’ ανεβαίνει, κι ύστερα να περνά στο διάδρομο με τη διπλή πόρτα, ο ανάλαφρος ήχος απ’ το φόρεμά της του κήπου – θαλασσιά μουσελίνα όπου κρέμονταν κορδονάκια από πλεχτή ψάθα – ήταν για μένα μια στιγμή οδυνηρή. Γιατί ανάγγελνε τη στιγμή που θ’ ακολουθούσε, όταν θα με άφηνε μόνο, όταν θα ξανακατέβαινε.

Το Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο συνδέει το κλασσικό μυθιστόρημα του 19ου με τον μοντερνισμό του 20ού αιώνα.
Ο αφηγητής ήρωας αναρωτιέται ποιος είναι και πού βρίσκεται, καθώς αφυπνίζεται με κόπο. Προσπαθεί να αναπλάσει τη ζωή του με την ανάμνηση δωματίων και σπιτιών που γνώρισε παλαιότερα. Απελευθερώνονται τότε οι πιο κρυφές αναμνήσεις του, που ζωντανεύουν μια ζωή απλή, κοινή, γεμάτη όμως με προσωπικά δράματα. Προσμονές και απογοητεύσεις: λατρεία και στέρηση της μητέρας, παρουσία και αργότερα θάνατος της γιαγιάς, ανακάλυψη του έρωτα, της ζήλιας, της απουσίας και της εξαφάνισης του αγαπημένου προσώπου, γνωριμία με τον κόσμο της τέχνης, λύτρωση μέσα απ’ αυτήν.
Ο αφηγητής θέλει να γίνει συγγραφέας˙ αναβάλλει συνεχώς το γράψιμο, αναζητώντας το θέμα του βιβλίου που θα γράψει. Η αναζήτηση ταυτίζεται με τη γραφή του βιβλίου: ο χαμένος χρόνος ξανακερδίζεται. Το έργο του σχολιάζεται καθώς γεννιέται˙ είναι μαζί αυτοβιογραφία, μυθιστόρημα, δοκίμιο.
Η τεράστια αυτή σύνθεση που καλύπτει την πολιτική και κοινωνική ζωή της Γαλλίας από το 1870 ως το 1922 περίπου, έχει όλα τα στοιχεία μιας μυθιστορηματικής βιογραφίας αλλά υποτάσσεται στην αυστηρή αφηγηματική τεχνική και στο μεταφορικό ύφος τού Προυστ. Για το βιβλίο έχουν γραφτεί άπειρες αναλυτικές εργασίες και συνθετικές μελέτες – από γραφιάδες που είχαν αντιληφθεί την ιδιοφυία του πνεύματός του, αλλά και από πολέμιους που υποστήριζαν ότι δεν μπορεί να διαβαστεί – επιβεβαιώνοντας έτσι την αξία ενός μυθιστορήματος που μπορεί να θεωρηθεί το πιο σημαντικό του περασμένου αιώνα.

http://onlysand.blogspot.com/2006/11/blog-post_20.html